Obecnie noszenie kasku rowerowego w Polsce nie jest obowiązkowe, ale zmieni się to 1 marca 2026 roku. W tym dniu wejdzie w życie zmiana w prawie, wprowadzająca obowiązek noszenia certyfikowanego kasku rowerowego przez dzieci do 16 roku życia. Dotyczy to wszelkiej przestrzeni publicznej (tj. nie tylko podczas jazdy rowerem po drodze, ale także w parkach, na osiedlach itp.) i niezależnie od tego, czy dziecko porusza się rowerem, e-rowerem, hulajnogą elektryczną czy innym pojazdem należącym do kategorii urządzeń transportu osobistego.
Przepisy przewidują wyjątek od wymogu noszenia kasku przez dzieci przewożone w foteliku rowerowym lub przyczepce rowerowej wyposażonej w fabryczne pasy bezpieczeństwa, których konstrukcja uniemożliwia noszenie kasku. Dorośli nie mają obowiązku noszenia kasku rowerowego i nic nie wskazuje na to, by miało się to zmienić w najbliższej przyszłości.
Fakt, że noszenie kasku rowerowego nie jest obowiązkowe dla dorosłych, nie oznacza, że jest to zły pomysł. Kask rowerowy nie zapobiega wypadkom, ale może stanowić różnicę między pobytem na oddziale intensywnej terapii (lub gorzej…) a kilkoma siniakami. Różne badania wykazały, że dobrze dopasowany kask zmniejsza ryzyko poważnych obrażeń głowy podczas upadku o 45 do 75%, a śmierci o 70%. Nawet przy umiarkowanych prędkościach upadek może spowodować uraz głowy, zatem noszenie kasku zapewnia dodatkową warstwę bezpieczeństwa, zwłaszcza w ruchu ulicznym lub na nierównym terenie.
Wybór odpowiedniego kasku
Kask rowerowy dla dzieci (i dla siebie, jeśli zdecydujesz się go nosić) musi być zgodny z europejską normą PN-EN 1078:1997 i PN-EN 1080:1997. Norma ta gwarantuje, że kask został przetestowany pod kątem pochłaniania wstrząsów, wytrzymałości paska i pola widzenia. Nie warto ulegać pokusie kupowania tanich imitacji, które wyglądają jak kask rowerowy, ale mogą nie zapewniać żadnej ochrony.
Kask rowerowy, niezależnie od tego, czy spełnia normy i posiada certyfikaty, jest skuteczny tylko wtedy, gdy jest prawidłowo noszony. Kask powinien leżeć prosto na głowie, nie powinien być odchylony do tyłu i powinien zakrywać większą część czoła. Paski powinny tworzyć ciasne „V” pod każdym uchem, a klamra powinna być wystarczająco ciasna, aby utrzymać kask na miejscu podczas potrząsania głową. Luźny lub nieprawidłowo ustawiony kask nie zapewnia odpowiedniej ochrony, a nawet może powodować dyskomfort lub rozproszenie uwagi, stwarzając dodatkowe zagrożenie.
Komentarz autora
Obserwacje przeprowadzone w 13 różnych lokalizacjach w Holandii w 2023 r. wykazały, że tylko 5% mężczyzn i 3% kobiet nosi kask podczas jazdy na rowerze (NDC Netherlands, 2023). Przyznaję, że należę do 95% osób, które nie noszą kasku rowerowego. Mam jeden i użyłem go kilka razy, ale w pewnym momencie postanowiłem cieszyć się świeżym powietrzem wokół głowy.
W powyższym tekście przytaczam wyniki badań, które pokazują, że noszenie kasku rowerowego jest lub powinno być kwestią „zdrowego rozsądku”. Niemniej jednak, jako osoba dorosła w Polsce, nadal możesz samodzielnie decydować o tym, czy nosić kask, czy nie i uważam, że tak powinno pozostać. Kask rowerowy nie jest panaceum. Twoje bezpieczeństwo zależy w dużej mierze od innych czynników, przede wszystkim od Twojego doświadczenia na rowerze, miejsca, w którym jeździsz i sposobu interakcji z innymi użytkownikami dróg. Dlatego nie czuję się jak hipokryta, gdy doradzam ludziom noszenie kasku i piszę na tej samej stronie, że sam tego nie robię.
Niezależnie od tego, czy nosisz kask, czy nie, najważniejsze jest, aby jeździć świadomie – przestrzegać przepisów ruchu drogowego, być widocznym i szanować innych użytkowników dróg. Kask to tylko jeden z elementów bezpieczeństwa jazdy na rowerze, ale jest to prosty krok, który może mieć duże znaczenie.